مقدمه‌ای بر روش‌شناسی در ژئومورفولوژی

نویسنده

گروه جغرافیای طبیعی ، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران

چکیده

ژئومورفولوژی چه به‌عنوان رشته‌ای از علوم طبیعی و چه به‌عنوان شاخه‌ای از جغرافیا و جغرافیای طبیعی همواره متأثر از تحولات تاریخی علم و به‌ویژه تحولات تاریخ علم جغرافیا و منحصراً جغرافیای طبیعی و زمین‌شناسی، بوده است. دیدگاه‌های روش‌شناسی معاصر در جغرافیا و جغرافیای طبیعی، عمدتاً توسط هتنر، هارتشون، ساور و برخی دیگر، بنیان گذاشته شد و پس‌ازآن نیز به‌وسیله دیگر جغرافیدانان دنبال شد و بسط یافت. مسائل مهم مرتبط با روش‌شناسی در ژئومورفولوژی شامل روش‌شناسی‌های کلیدی، الزامات عملی روش‌شناسی برای تولید معرفت علمی و چگونگی حفظ یکپارچگی و انسجام جغرافیا از دید روش‌شناسی است. پیدایش معرفت علمی در پیوند با هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، روش‌شناسی (به‌عنوان گرایش‌های فلسفه علم) و روش پژوهش علمی، قرار دارد. بر پایه هریک از مکاتب و رویکردهای شناختی (اثبات‌گرایی، پراگماتیسم، تفسیری- برساخت‌گرایی ، انتقادی و ...)، روش‌شناسی و روش‌های خاص پژوهش، شکل می‌گیرد. در رابطه با روش‌شناسی در ژئومورفولوژی باید سه جنبه را در نظر گرفت: دیدگاه کاپلان (1964) در مورد استقلال علم، سنت‌های روش‌شناختی لاکاتوش و دیدگاه جدید پراگماتیسم. ژئومورفولوژی از طریق یک فرایند سبکی و مد گونه توسعه‌یافته و می‌یابد. رویکرد اثبات‌گرایی و سنت کمی، رویکرد بنیادین و رایج ژئومورفولوژی است. بااین‌وجود و علاوه بر این نمی‌توان دیدگاه‌های نخبه‌گرایی و استقلال علمی، تمییز گرایی در علم و شک گرایی و پراگماتیسم را نیز در آن نادیده گرفت. شواهدی از این رویکردها و پذیرش آن‌ها دیده می‌شود و به نظر می‌رسد که جنبه‌هایی از حرکت به‌سوی پراگماتیسم در ژئومورفولوژی قابل‌توجه و انکارناپذیر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Introduction to the Methodology of Geomorphology

نویسنده [English]

  • Amir Karam
,Physical Geography Department, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Geomorphology, both as a discipline of natural science and as a branch of geography and natural geography, has always been influenced by the historical developments of science, and especially the developments in the history of geography, and exclusively by natural geology and geology. Contemporary methodological perspectives in geography and natural geography were mainly founded by Hatton, Hartschon, Saur, and others, followed by other geographers and expanded. Major issues related to methodology in geomorphology include key methodologies, practical requirements for methodology for generating scientific knowledge and how to preserve the integrity and consistency of geography from a methodological point of view. The emergence of scientific knowledge is related to ontology, epistemology, methodology (as the tendencies of the philosophy of science), and the method of scientific research. Based on each of the schools and cognitive approaches (positivism, pragmatism, interpretation, constructivism and criticism, methodology, and specific research methods). In relation to the methodology in geomorphology, there are three aspects to consider: Kaplan's (1964) view of the independence of science, the methodological traditions of Lakatos and the new view of pragmatism. The geomorphology is developed and found through a linguistic process. The approach of positivism and tradition is a bit of a fundamental and common approach to geomorphology. Nevertheless, in addition, the views of elitism and academic independence can not be ignored by scholarly differentiation and skepticism and pragmatism. Evidence of these approaches and their acceptance, and it seems that aspects of the movement towards pragmatism are remarkable and undeniable in geomorphology.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geomorphology
  • methodology
  • Positivism
  • Pragmatism
  • interpretive- constructionism
  • Critical Theory