https://geonot.znu.ac.ir/ اندیشه جغرافیا fa daily 1 Fri, 19 Feb 2021 00:00:00 +0330 Fri, 19 Feb 2021 00:00:00 +0330 https://geonot.znu.ac.ir/article_242762.html       یکی از راه­های اساسی برای توسعه و ارتقاء فعالیت­های کشاورزی، تعیین و شناسایی نواحی مستعد برای کاشت با توجه به شرایط اقلیمی و فیزیوگرافی زمین است. لذا در این تحقیق به پهنه‌بندی اقلیم کشاورزی کشت سیب‌زمینی در استان کردستان بر اساس عناصر آب و هوایی و عوامل فیزیکی زمین، با استفاده از عملیات انطباق لایه‌های مختلف در محیط GIS پرداخته شد. عناصر اقلیمی مورد مطالعه شامل بارش سالانه، دمای سالانه، بارش جوانه‌زنی، دمای طول دورۀ رشد، حداقل دمای سه ماهه اول رشد و میزان واحدهای گرمایی(درجه-روز) است .همچنین عوامل فیزیکی زمین از قبیل عمق خاک، تیپ اراضی، شیب، ارتفاع از سطح دریا نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. ابتدا با بهره‌گیری از شرایط اقلیمی مطلوب برای کشت سیب‌زمینی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی، لایه‌های اطلاعاتی ارزش‌گذاری و طبقه‌بندی شد. سپس با روش مدل همپوشانی شاخص‌ها، عناصر اقلیمی و عوامل فیزیکی زمین به طور جداگانه تلفیق شدند و در نهایت با ترکیب عناصر اقلیمی و عوامل فیزیکی زمین، نقشه پتانسیل کشت سیب‌زمینی در چهار طبقه مختلف تهیه گردید. نتایج تحقیق نشان داد که عناصر اقلیمی و عوامل فیزیکی زمین بصورت مجزا و تلفیقی در پهنه بندی اقلیم کشاورزی گیاه زراعی سیب زمینی مؤثر هستند .بر این اساس و تحلیل یافته ها مشخص شد که پهنه متوسط با 37 درصد بالاترین درصد مساحت استان جهت کشت سیب‌زمینی به خود اختصاص می­دهد و 2/17درصد مساحت استان که عمدتاً نواحی شمالی استان در محدوده‌های دشت اوباتو را شامل می‌شود، دارای وضعیت نامناسب است. 2/35 درصد از وسعت استان دارای وضعیت مناسب و 7/10 درصد دارای وضعیت بسیار مناسب جهت کشت سیب‌زمینی می باشد.   https://geonot.znu.ac.ir/article_242763.html صنعت گردشگری از جمله صنایع پردرآمد و در عین حال سالم و پاک برای اقتصاد هر کشوری محسوب می گردد، رونق این صنعت بیان گر ثبات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، امنیتی، فرهنگی و علمی کشورهای جهان است. به بیان دیگر صنعت گردشگری با برخورداری از امتیازات منحصر به فرد هم زمان چندین هدف را در فضای ملی یک کشور تامین می نماید در حالیکه صنایع دیگر هر کدام به تنهایی تامین کننده بخشی از اهداف هستند. در این پژوهش آسایش گردشگری در 11 ایستگاه سینوبتیک و کلیماتولوژی استان گیلان با استفاده از شاخص های PMV,PET,SET,TCI طی دوره آماری (5139-1385) سنجیده شده است. اطلاعات مورد نیاز  از سایت هواشناسی استان گیلان برداشت و  بعد از کارهای نرم افزاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نرم افزارهایی که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفت RAYMAN,TCI,GIS,EXEL می باشند. با توجه به نتایج حاصل گردیده توسط شاخص TCI نتایج حاکی از آن است که نیمه اول سال در استان گیلان در بیشتر نقاط شرایط مناسب برای ورود گردشگر مهیاست. ارتفاعات دیلمان (خرداد، تیر، مرداد و شهریور) و جیرنده(تیر، مرداد و شهریور و مهر) با توجه به دارا بودن 4 ماه بدون تنش در میان بقیه شهرها از شرایط بهتری برخوردارند. نتایج شاخص های PMV,PET,SET که از نظر نتایج شباهت نزدیکی به شاخص TCI دارد  و نتایج آن در گیلان 6 ماهه اول سال(فروردین، اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد و شهریور) را برای ورود گردشگر  نشان می دهد. ماسوله با توجه به اینکه دارای 4 ماه بدون تنش در ماه های خرداد، تیر، مرداد و شهریور برتری نسبت به بقیه نقاط استان برای ورود گردشگر دارد. https://geonot.znu.ac.ir/article_242764.html در این پژوهش با استفاده از داده های 37 ایستگاه باران سنجی و سینوپتیکاقدام به تحلیل  زمانی و مکانی بارش در حوضه های آبریز حله و مند شدهاست.به همین منظور از داده های بارش ماهانه و سالانه حوضه های مورد مطالعه، و با اخذ  از شرکت مدیریت منابع آب کشور(تماب) و سازمان هواشناسی کل کشور با طول دوره آماری20ساله ازسال 1371 الی 1390 بهره گرفته شد. درادامه نیز با استفاده از روش های آمار فضایی از جمله(مرکز میانگین،بیضوی انحراف از معیار،آماره موران جهانی و محلی)جهت بررسی تغییرات فضایی و الگوههای خودهمبستگی فضایی بارش استفاده شد.نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که  در بررسی همبستگی بین بارش و عوامل مکانی عامل ارتفاع به ‌ عنوان تأثیرگذارترین و با ثبات ترین عامل مکانی بر مقدار بارش  در منطقه مورد مطالعه شناخته می‌شود. به واقع نقش عامل ارتفاع در میزان تغییرات بارش نسبت به سایر عوامل مکانی از جمله طول و عرض جغرافیایی باثبات تر و مهم تر می باشد. در بررسی تحلیل فضایی  بارش با استفاده از روش های آمار  مورد توجه قرار گرفت. نتایج حاصل از این روش ها نشان داد که بارش سالانه از سال 1371 تا 1390 در پهنه مورد بررسی به روش خودهمبستگی فضایی موران عمومی،بارش سالانه الگویی  (خوشه ای تر) بخود خواهد گرفت.الگوی خوشه ای مورد نظر بعنوان خوشه های با بارش بالا در شرق،شمال شرق و میانه حوضه های مورد مطالعه، و خوشه های با ارزش پایین بارش در قسمت های غرب،جنوب و جنوب غرب منطقه واقع هستند.ویژگی های توصیفی بارش از قبیل مراکز میانگین و بیضوی های انحراف از معیار بارش بیان گر این واقعیت است که مرکز میانگین  در مرکز نقشه و بیضوی انحراف معیار بارش با یک انحراف معیار از میانگین (کرانیگاه) که حدود 68.26درصد پراکندگی داده ها را نشان می دهد، جهت شمال غرب به جنوب غرب را بخود می گیرد. https://geonot.znu.ac.ir/article_242765.html امروزه مفهوم شهرها بدون وجود فضای سبز موثر در اشکال گوناگون آن قابل مقایسه نیست. شهرها به عنوان کانونهای تمرکز فعالیت و زندگی انسان ها برای اینکه بتوانند پایداری خود را تنظیم کنند، چاره ای جز پذیرش ساختار و کارکردی متاثر از سیستم های طبیعی ندارند. در این میان فضاهای سبز شهری به عنوان جزء ضروری و لاینفک پیکره یگانه شهرها در متابولیسم آنها نقس اساسی را دارا می‌باشد که کمبود آنها می تواند اختلالات جدی در حیات شهرها به وجود آورد. هدف از این پژوهش ارزیابی کیفی و تدوین نقش فضای سبز در بهبود زندگی شهروندان و میزان رضایت شهروندان از پارک های درون شهری می باشد. روش پژوهش حاضر ترکیبی تحلیلی- پیمایشی است. همچنین از روش های اسنادی، استفاده شده است که بصورت میدانی و توزیع پرسشنامه در بین ساکنین شهر خرم آباد صورت گرفته و با استفاده از نرم افزار spssبه تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته شده است همچنین برای تبیین فضایی بهتر منطقه و پارک های سطح شهر  از نرم افزار GIS استفاده گردیده است. نمونه آماری این پژوهش براساس فرمول کوکران 382 نفر است. یافته‎های تحقیق بیانگر آن است که بیشتر پاسخ دهندگان وضعیت پارکها را ضعیف ارزیابی نموده اند. نتایج آزمون های آماری نشان می دهد که میزان رضایت ساکنان شهرخرم آباد از وضعیت پارک ها سطح شهر پایین تر از متوسط (5>2.86>1با میانگین 3) می باشد و بر اساس نتایج تکنیک تصمیم گیری چند معیاره COPRAS ، از بین پارک های شهر خرم آباد، پارک معلم با ضریب توسعه(100) به عنوان رتبه اول شناخته شده و پارک شهر با ضریب توسعه (26/97) در رتبه هشتم قرار گرفته است. https://geonot.znu.ac.ir/article_242766.html پژوهش حاضر به بررسی نقش عوامل زیست‌محیطی در شکل‌دهی و توزیع فضایی سکونتگاه­های عصرآهن شهرستان هوراند می‌پردازد. بدین منظور، 96 محوطه که دارای آثاری از عصرآهن هستند با هدف بررسی میزان اثرگذاری ساختارهای طبیعی و محیطی در پراکنش فضایی-مکانی سکونتگاه­های عصرآهن شهرستان هوراند مورد مطالعه قرار گرفتند. در این پژوهش با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS ,ArcGIS نحوه توزیع و مکان­گزینی محوطه‌های عصرآهن شهرستان نسبت به متغیرهای محیطی مطالعه گردید. نتایج تحلیل‌های آماری نشان می‌دهد که محوطه‌های عصر آهن شهرستان هوراند را می‌توان بر اساس مطالعات تحلیل خوشه‌ای در سه گروه A ، B، C تقسیم­بندی نمود. خوشه اول (%56 محوطه‌ها) محوطه‌هایی با میانگین وسعت 0.6 هکتار، ارتفاع 1374 متر از سطح دریا، فاصله 647 متری از رودخانه و 1853 متر از راه‌های ارتباطی را شامل می‌شود. خوشه دوم (%38 محوطه‌ها) شامل محوطه‌هایی با میانگین وسعت 4.4 هکتار، در ارتفاع 1049 متر از سطح دریا، فاصله 1171 متری از رودخانه و 2064 متر از راه‌های ارتباطی می‌باشد و خوشه آخر (%6 محوطه‌ها) استقرارهایی با میانگین وسعت 23 هکتار در ارتفاع 1008 متری از سطح دریا، 1242 متری از رودخانه و 2441 متری از راه‌های ارتباطی را در برمی‌گیرد. نتایج اخذ شده از پژوهش حاضر نشان می­دهد که بین الگوی استقراری محوطه­های عصرآهن شهرستان هوراند با ساختارهای طبیعی و عوامل محیطی منطقه رابطه­ای متقابل وجود داشته و نشان­دهنده همزیستی جوامعی با شیوه امرارمعاش مبتنی­بر کشاوزی، کشاورزی-دامپروری و دامپروری در این برهه زمانی در منطقه می­باشد. https://geonot.znu.ac.ir/article_242767.html گردشگری یکی از صنایع خدماتی است، پس درآمد حاصل از این صنعت، بخشی از تولید ملی داخلی کشور میزبان می‌شود و مستقیماً بر رشد اقتصادی (به دلیل دخیل بودن در تولید ناخالص داخلی) آن کشور تأثیر می‌گذارد در حال حاضر محور مطالعات منطقه‌ای به‌ویژه در مناطق ژئواستراتژیک، «عامل انسانی و منابع اقتصادی» است. هتلداری در تمامی ابعاد آن می‌تواند به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع برای اشتغال‌زایی در سطوح مختلف ملی، منطقه‌ای و محلی مطرح باشد. در واقع در عصر حاضر، همه کشورها با توجه به رقابت‌پذیری در عرصه جذب گردشگر در محیط رقابتی، به دنبال افزایش کیفیت خدمات خود و در نتیجه جذب مشتری هستند. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر میزان رضایتمندی شغلی کارکنان بخش هتلداری در استان مازندران می‌باشد. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و ازنظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق حاضر افراد شاغل در هتل‌های استان مازندران بوده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که هفت عامل رضایت‌مندی از درآمد، رضایتمندی از محیط کار، رضایت از تعادل حجم کار، احترام متقابل، اعتماد، آموزش و رضایت از امکان ترقی، قادرند حدود 96/67 درصد واریانس متغیرهای تحقیق را تبیین کنند و توجه به این عوامل در میزان رضایت کارکنان ضروری به نظر می‌رسد؛ همچنین تحلیل یافته‌های لیزرل حاکی از آن است که دو عامل رضایت از درآمد و رضایت از امکان ترقی این بخش دارای بیشترین میزان بار عاملی بر سطح میزان رضایت‌مندی نیروی انسانی است و به‌جز عامل کیفیت محیط کار همه عوامل توسعه انسانی در بخش هتلداری در سطح منفی ارزیابی‌شده‌اند. به عبارت دیگر، سطح رضایتمندی میان کارکنان، به سمت نارضایتی کلی متمایل است. درنهایت، می‌توان نتیجه گرفت که در مدل رگرسیونی، سطح رضایت کارکنان هتل به گونۀ معنی‌داری توسعه این بخش گردشگری را تبیین می‌کند. https://geonot.znu.ac.ir/article_242768.html وفاداری مشتری یکی از مهم ترین عوامل اثرگذار بر ایجاد مزیت رقابتی پایدار برای شرکت های خدماتی است. وفاداری مشتری، علاوه بر ایجاد مزیت رقابتی، سطح بهر ه وری و انگیزه کارکنان و سودآوری مؤسسه را نیز ارتقاء می دهد. از طرف دیگر پشت کردن دائمی مشتری به خدمات یک مؤسسه اثر ویرانگری بر عملکرد آن خواهد داشت. در حال حاضر بیشتر سازمان ها متوجه این موضوع شده اند که رضایت مشتری می تواند منجر به موفقیت بلندمدت آنها شود؛ صنعت گردشگری، به ویژه هتل ها، از این قاعده مستثنی نیست. از این گذشته، بسیاری از مطالعات در صنایع گوناگون ثابت کرده اند که کیفیت بالای خدمات یکی از عوامل اساسی ایجاد وفاداری مشتری است. به عبارت دیگر، ارائه خدمات برتر از سوی سازمان به مشتریان منجر به رضایت مشتریان می شود که خود لازمه ایجاد وفاداری در مشتریان است. تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش واسط کیفیت خدمات در تأثیر خدمت‌گرایی بر وفاداری مشتری با در صنعت هتلداری درهتل های استان آذربایجان شرقی در تابستان 1395صورت پذیرفته است. تحقیق حاضر،از نظر نوع،کاربردی و براساس ماهیت گردآوری داده ها توصیفی و از نوع پیمایشی است. همچنین از روش معادلات ساختاری  با استفاده از نرم افزار اسمارت پی ال اس به منظور تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه  استاندارد است و از روش نمونه گیری غیر تصادفی در دسترس در این تحقیق استفاده شده است. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که  تأثیر مستقیم خدمت گرایی بر کیفیت خدمات و وفاداری مشتری به ترتیب 842/0 و 597/0، تأثیر مستقیم کیفیت خدمات بر وفاداری مشتری 768/0، و همچنین تأثیرغیرمستقیم متغیر خدمت گرایی از طریق نقش واسط کیفیت خدمات بر وفاداری مشتری 646/0 می باشد.