# بررسی سالانه زاویه ارتفاع خورشیدی در سطوح شیب‌دار ایران

نویسنده

هیات علمی / دانشگاه زنجان

چکیده

زاویه ارتفاع خورشیدی یکی از عواملی است که بر میزان انرژی دریافتی زمین از خورشید اثر می‌گذارد که در درجه اول به عرض جغرافیایی، زمانِ روز و ماه و فصلِ سال در درجه بعد به مقدار و جهت شیب زمین بستگی دارد. برای برآورد زاویه ارتفاع خورشید در سطوح شیب‌دار فرمول‌های متعددی ارائه شده است. در این‌جا با استفاده از یکی از فرمول‌های تجربی که فاکتورهای فوق (فاکتورهای مؤثر در زاویه ارتفاع خورشیدی) را مد نظر قرار داده و برنامه نویسی در محیط c++، متوسط سالانه زاویه ارتفاع خورشید را در سطوح شیب‌دار مختلف (از صفر تا 90 درجه) در 16 جهت اصلی و فرعی و در تک‌‌تک عرض‌های جغرافیایی ایران (از 25 تا 40 درجه شمالی) برآورد شده است. سپس با استفاده از ارقام برآوردی، روابط بین زاویه شیب زمین بر حسب درجه را با زاویه ارتفاع خورشیدی، در عرض‌های جغرافیایی مختلف ایران در جهت‌های مختلف، محاسبه شده است. از این‌گونه روابط می‌توان تحلیل‌های متعددی نمود. از جمله می‌توان شیب سطوحی از زمین را که زاویه ارتفاع خورشیدی در آن‌ها کم‌ترین و یا بیشترین تمایل را دارد، مشخص کرد و زاویه ارتفاع خورشیدی را در هر شیب و جهتی برآورد نمود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

### The Analyses Annual of Solar Angle Altitude in Surface Slopes of Iran

نویسنده [English]

• Gh.H. Jafari
چکیده [English]

The solar altitude angle is one of the factors that affect the amount of energy received by the surface of the earth from the sun, which by turn depends on the latitude, degree of the earth's slopes, direction of the earth's slopes, the time of the day and the season of the year. There are many formulas for the estimation of solar altitude angle in the slopes. Here I attempt to consider these factors, using one of the experimental formulas, daily mean of the solar altitude angle consider during the year in the slopes of 0 to 90 degrees, in 16 major and minor directions and in Iran's latitude (from 25 to 40 North degrees). To estimate the relationship between the amounts of the slopes angle with the solar altitude angle we can use calculated digits. We can draw several conclusions from these relationships, including determining the slopes of the surface of the earth, in which the solar altitude angle has the most or the least tendency.

کلیدواژه‌ها [English]

• Solar Altitude
• Angle
• Slope Surface
• Direction
• Latitude
• Time