بررسی رابطه ارتفاع با نمایه‌های فرین دما و بارش در ایستگاه‌های همدید استان فارس

نویسندگان

1 گروه جغرافیا،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه میبد، یزد

2 دانش آموخته دکتری جغرافیا طبیعی - آب‌وهواشناسی، دانشگاه یزد- یزد- ایران

چکیده

رویدادهای فرین دمایی و بارشی بخش مهمی از مخاطرات آب و هواییمی­روند که به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک از بسامد رخداد بالایی برخوردار است. بدین منظور در این پژوهش برای بررسی رویدادهای فرین مرتبط با مخاطرات آب و هوایی از چهار نمایه فرین دمایی تعداد سالانه روزهای یخبندان (FD)، تعداد سالانه روزهای یخی (ID)، تعداد سالانه روزهای تابستانی (SU) و تعداد سالانه شب­های گرمسیری (TR)؛ و رخدادهای باران بیش از 30 میلی­متر و برف بیش از 15 سانتی­متر در 18 ایستگاه همدید استان فارس با بازه زمانی مشترک 8 ساله (2013-2006) استفاده گردید. پس از گردآوری داده­های فراوانی رخداد سالانه برای هر کدام از مخاطرات آب و هوایی یاد شده، نقشه­های پهنه­بندی فراوانی رخدادها به روش کریجینگ معمولی به تفکیک برای هر کدام از مخاطرات تهیه گردید. یافته­های پژوهش نشان داد که بیشینه فراوانی روزهای یخبندان با 946 روز به شهر صفاشهر و کمینه آن با 8 روز به شهر لامرد، بیشینه فراوانی روزهای تابستانی با 2293 روز به شهر لامرد و کمینه آن با 1095 روز به شهر اقلید اختصاص دارد. شهر ایزدخواست در شمالی­ترین نقطه استان با 28 روز بیش­ترین فراوانی نمایه روزهای یخی را دارد و 12 شهر استان فاقد روزهای یخی است. بالاترین نمایه تعداد شب­های گرمسیری با فراوانی 1176 روز به شهر لامرد و کم­ترین فراوانی با 1 روز به شهر صفاشهر، شهر سپیدان با 50 روز بالاترین فراوانی رخدادهای بارش سنگین (باران بیش از 30 میلی­متر)، و شهر آباده با 2 روز کم­ترین فراوانی رخداد این پدیده را به خود اختصاص داده است. رخداد بارش برف بیش از 15 سانتی­متر تنها در شهر سپیدان با فراوانی 3 روز رخ داده است و دیگر ایستگاه­ها فاقد این رخداد می­باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spatial-statistical analysis of extreme temperature and precipitation events related to climate hazards in Fars province

نویسندگان [English]

  • Mehran Fatemi 1
  • Mahdi narangifard 2
1 meybod university
2 Graduate PhD Physical Geography- Climatology, Yazd University, yazd, Iran
چکیده [English]

Extreme temperature and precipitation events represent a major category of climate hazards, which are especially frequent in arid and semi-arid regions. Therefore, to study extreme events associated with climate hazards, in this paper four indices of extreme temperature events including annual count of frost days (FD), annual count of ice days (ID), annual count of summer days (SU) and the annual count of tropical nights (TR) as well as rainfall more than of 30 mm and snowfall more than 15 cm derived from 18 synoptic stations of Fars province over an 8-year period (2006-2013) were used.
After collecting data on annual frequency of each climate hazard, the zoning maps for frequency of each event were prepared using ordinary Kriging method. The results of this study showed that the maximum and minimum frequency of frost days belonged to the city of Safashahr (946 days) and Lamerd (8 days), respectively. The maximum and minimum frequency of summer days was observed in Lamerd (2293 days) and Eqlid (1095 days), respectively. The city of Izadkhast in the northernmost region of the province reported the highest frequency of ice days (28 days) while 12 cities in the province did not report any event of ice day. The highest and lowest frequency of tropical nights was reported in Lamerd (1176 days) and Safashahr (1 day), respectively. Further, the highest and lowest frequency of heavy rainfall (over 30 mm) was reported in Sepidan (50 days) and Abadeh (2 days), respectively. Snowfalls more than 15 cm was only reported in Sepidan with a frequency of 3 days, and other stations did not report this event.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Extreme temperature events
  • Climate hazards
  • Ordinary Kriging
  • Fars province
  • natural hazard